De Zinmakers

Nieuw organiseren in tijden van complexiteit en onzekerheid

Een boek aanbevelingIMG_20180329_144541-2

Ik ken Ben Kuiken. Zijn voorlaatste boek, de Laatste Manager, heb ik met zeer veel enthousiasme gelezen, met name omdat het zo goed aansluit bij enerzijds mijn persoonlijke ervaringen en anderzijds het gedachtengoed dat ik met Kwalitisme probeer uit te dragen. Zelforganisatie en zelfsturing vormen daar een belangrijk element in. Ben hanteerde in de Laatste Manager al de term Nieuw Organiseren daarvoor, en ik ben daar nog steeds een groot pleitbezorger voor.

In de Zinmakers diept Ben de term Nieuw Organiseren verder uit. En wederom voelt het als een warm bad. Waardoor ik het boek in vrijwel één keer heb uitgelezen. Onderhoudend en vlot geschreven gaat Ben dit keer redelijk diep in op begrippen als gecompliceerd, complex en chaos. Over geordende-ongeordende systemen, voorspelbaar-onvoorspelbaar toestanden van systemen, over zwermen en kolonies. Zelfs genen en memes (ja, er wordt uitgelegd wat memes zijn) worden niet buiten beschouwing gelaten. En dat allemaal om aan te tonen dat maakbaarheid van mensen, organisaties en samenlevingen door middel van sturing en controle, een niet te verwezenlijken doel is.

Ben kent zijn klassiekers en haalt die ruimschoots aan ter ondersteuning van de strekking van zijn verhaal. Want een verhaal is het. Zoals Ben zelf aangeeft: alleen verhalen kunnen complexe structuren duidelijk maken. Een verhaal met een uitleiding.

Al zo lang als ik mij herinner hanteer ik de stelling: regels zijn er om overtreden te worden. Immers, als niemand ooit de regel overtrad, zou de regel er niet zijn. Het overtreden ervan is tevens de reden van het bestaan van de regel. In de Zinmakers komt dit een aantal keren terug onder de term ‘Bending the rules’. Regels zijn richtlijnen, geen wetten of axioma’s. Het zijn altijd individuen die de keuze maken óf ze gaan handelen volgens de regel of niet, waarbij een afweging gemaakt wordt van de verschillende consequenties op basis van kennis en ervaring. Dat is experimenteren. Soms gaat het goed en soms gaat het mis. En dat is precies wat nodig is om ervaring op te kunnen doen en de zingeving achter structuren, ongeacht de complexiteit ervan, te ontdekken.

Wat Ben er uiteindelijk toe brengt om de stap te maken naar zingeving als uitleiding. Hoe kunnen we zo veranderen dat we ondanks de complexe structuren in de samenleving, in organisaties en eigenlijk in alle interacties tussen mensen, weer zin geven aan hetgeen we doen en laten? Waarbij zingeving letterlijk de betekenis is die aan zinnen (of woorden) gegeven wordt. Die zin maken we zelf, en hoe bereiken we daarmee zingeving? Op die vraag heeft Ben wel een antwoord, maar: het is zijn antwoord, zijn route, zijn zingeving. Hij daagt je uit om je eigen zingeving te vinden.

Het boek is mogelijk gemaakt door middel van crowdfunding. Bij het doornemen van de lijst met funders, valt het me op dat ik veel mensen ken. Mensen waarmee ik de afgelopen jaren contact heb gehad, met de een wat meer dan met de ander, en die allemaal streven naar een vorm van Nieuw Organiseren, op wat voor manier dan ook. Je zou daaruit kunnen concluderen dat de groep mensen die zich hiermee bezighoudt klein is. Misschien is dat zo. Misschien wordt de Zinmakers alleen gelezen door deze kleine groep mensen die dit gedachtengoed sowieso al uitdragen en ondersteunen. Ik hoop van niet.

De samenleving is complex en het is nog een mysterie of, en zo ja, wanneer, de Zinmakers zorgt voor een nieuwe structuur in de zwerm die de bestuurders van organisaties vormen. Een zwerm waarbij het doel van de individuele bestuurder is om vooral niet aan de buitenkant van de zwerm te komen, maar zo veilig mogelijk in het midden te blijven. In het midden van de zwerm bestaat de interactie nu nog steeds uit dezelfde patronen waarin ‘command and control’, korte termijn denken, shareholder value, spreadsheet management en ander neoliberaal gedachten goed de hoofdmoot vormt.

Als slechts een paar bestuurders de essentie van de Zinmakers zouden begrijpen, en de gedachte ervan gaat wortelen in de interactie die zij met andere bestuurders hebben, dan kan een nieuwe orde in de zwerm ontstaan waarbij het midden gevormd wordt door bestuurders van organisaties die zingeving als primaire doel hebben. Dan kan het individu, amateur of professional, zich weer bezighouden met wat haar of hem zin geeft in plaats van de functie van data-entry typist(e) uit te voeren voor een systeem dat nooit zal werken. Omdat het gebaseerd is op de volstrekt onjuiste veronderstelling dat complexiteit in een gecompliceerd systeem gevat kan worden.

De Zinmakers op NieuwOrganiseren

www.businesscontact.nl

ISBN 978 90 470 1123 1

Advertisements

About kwalitisme

Een eigenwijze, dwarse, innovatieve denker. Een echte Child of the sixties, anti autoritair, liberaal, republikein maar verantwoordelijk. En is ervan overtuigd dat het teruggeven van eigen verantwoordelijkheid aan burgers veel zal verbeteren. Business Innovator. Ambassadeur van 'Use Your Own'. Ruim 30 jaar IT ervaring en nog steeds verbaasd over hoe slecht IT gebruikt wordt. IT zou vanuit de gebruikers moeten komen, niet opgelegd aan gebruikers. Maar niet alleen geïnteresseerd in IT. Ook financieel economisch groot voorstander van andere montaire systemen, niet gebaseerd op geld als handelsmiddel, maar gebaseerd op waarde. Kwaliteit is zijn passie: organisatie die gedreven worden door het leveren van echte kwaliteit van hun producte of diensten, zijn de organisaties die het verschil gaan maken en uiteindelijk overleven. Daarom nu Kwalitist, en een onderneming genaamd 'Kwalitsme': het opnieuw inhoud geven aan kwalititeit.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s