Unfollow the Leader

 

Unfollow the Leader

UNFOLLOW THE LEADER

Imagine there’s a blog you love. Almost every day, the author comes up with an article that allows you to learn something. Then, all of the sudden, she publishes something you vehemently disagree with. What do you do?

  1. You keep reading and comment stating your disagreement.
  2. You don’t comment in that particular article.
  3. You unfollow the blog.

I usually do (1) or (2), depending on my mood. But to my surprise, I have found (3) to be often the case. Which is really hard for me to understand. Let me explain why.

Read article: Unfollow the Leader.

Vertrouwen 3.0

In heel veel artikelen over Leiderschap, Nieuw Organiseren, Slow Management, Rijnlands denken etc. is de basis ‘vertrouwen’. Vertrouwen in plaats van wantrouwen. Samenwerken in plaats van concurreren. Met vertrouwen als uitgangspunt. Maar wat is vertrouwen eigenlijk? Ik heb er al eerder een blogje over geschreven waarin ik stelde dat ik mensen vertrouw voor specifieke zaken, maar dezelfde mensen niet vertrouw als het om andere zaken gaat. Dat heeft te maken met ervaring, met resultaat behaald in het verleden. Met het schenden van vertrouwen.

Maar wat is dan dat vertrouwen? Is dat meetbaar, is het te lokaliseren, kan ik aangegeven wáárom ik iemand een bepaalde taak wel toevertrouw en een andere niet? Vertrouwen lijkt wat dat betreft veel op ‘kwaliteit’: we weten allemaal wanneer het er is, maar niemand kan aangeven waarom. Let wel: ik heb het over echte kwaliteit, niet over de kwantitatieve vorm ervan die tegenwoordig meestal gebruikt wordt. Dat is kwantiteit.

Nu lees ik net een artikel over Bo Tarenskeen, toneelschrijver, regisseur en filosoof. Zijn nieuwste voorstelling heet ‘Ons vertrouwen is nergens op gebaseerd’ wat in ieder geval als titel goed overeenkomt met mijn gedachten daarover.  Bo probeert in zijn voorstelling duidelijk te maken dat vertrouwen niet ‘iets’ is, maar juist het ontbreken van iets: niets. Niets doen, het laten, dat is vertrouwen. En dat is opvallend gelijk aan de principes van ‘wu-wei’: het zijn beloop laten, het niet ingrijpen, niet handelen. En wu-wei is de basis voor het ervaren van kwaliteit. Vertrouwen, de afwezigheid van iets, zowel als wu-wei, het niet ingrijpen, niet handelen, zijn beide gevolg van het ervaren van kwaliteit. Als iets kwaliteit heeft hoeven we niet in te grijpen en vertrouwen we het.

Ik denk dat Bo gelijk heeft: vertrouwen is loslaten. Het niet ingrijpen, niet handelen, het zijn beloop laten gaan. We vertrouwen de piloot als we in het vliegtuig zitten en dat doen we door vooral ons niet te bemoeien met het vliegen. We vertrouwen de buschauffeur en treinmachinist op dezelfde wijze. De principes van wu-wei: actief niet-handelen.

Omgekeerd kan je dus stellen dat in al die zaken waar we ons wél mee bemoeien, vertrouwen ontbreekt. We bemoeien ons met de politiek, met de leiding van de organisatie waar we werken, met de wijze waarop onze kinderen onderwezen worden, met de medicijnen die onze dokter voorschrijft, met de ingrediënten van ons voedsel, met het financieel systeem. Eigenlijk met alles wat om ons heen gebeurt. Veel meer dan vroeger. En dus moet je concluderen dat we maar in vrij weinig instellingen vertrouwen hebben en dat dit steeds minder wordt.

De vraag is hoe dat komt. Volgens mij komt dit doordat onze maatschappij gebaseerd is op angst. Angst verkoopt, en dus worden we op alle mogelijke manieren ‘bang’ gemaakt: door het nieuws, door de regering, door de commercie. En hoe banger wij gemaakt worden, hoe minder zelfvertrouwen we krijgen. En dat is, volgens mij, de basis voor vertrouwen: je kan pas vertrouwen hebben in iets, als je begint met jezelf te vertrouwen. En dat lukt niet als je geleid wordt door angst. Let eens op hoe vaak mensen de uitdrukking ‘ik ben bang dat…’ gebruiken. Let eens op bij het lezen van het nieuws, het bekijken van het journaal hoevaak er items zijn die gaan over onze veiligheid, over onze gezondheid. Alleen al de simpele mededeling dat er zoveel mensen zijn overleden aan een bepaalde ziekte heeft geen ander doel dan ons bang te maken voor die ziekte. Je moet sterk zijn om je daar niet door te laten beïnvloeden en je eigen, op je zelfvertrouwen gebaseerde, weg te blijven gaan.

Het wordt tijd dat we gaan omdenken en gaan loslaten. Te beginnen met zelfvertrouwen op te bouwen en gaan inzien dat we ons niet moeten laten leiden door hetgeen door de media, de commercie en de politiek over ons uitgestrooid wordt. En gaan geloven in onszelf. Dan neemt vanzelf de behoefte af om ons ergens mee te bemoeien, dan kan er weer sprake van vertrouwen zijn. En pas dan, als we het vertrouwen weer teruggevonden hebben kunnen we echt gaan samenwerken met anderen, op basis van vertrouwen. En kunnen wij de ander in zijn waarde laten omdat we niet meer willen ingrijpen. Dan kunnen we echt werken aan Organisatie 3.0, aan Slow-Management, aan de Sharing Economy. Ik zou willen dat het al zover was.

Netwerken: te eng om aan te beginnen…

Ik heb een hekel aan netwerken. Ik vind het leuk om met mensen die ik ken over zeer veel uiteenlopende onderwerpen te filosoferen of samen dingen te bedenken, creatief te zijn. oplossingen te zoeken en bezig te zijn. Maar: met mensen die ik ken. Ik zou nooit een drukke bijeenkomst binnenstappen waarin allemaal groepen mensen met elkaar aan het praten zijn, en me dan in zo’n groep mengen. Ik ben daar veel te introvert voor.

Probleem is dus dat ik alleen mensen leer kennen, als ik netwerk. Zou ik dat niet doen, zou ik maar weinig mensen kennen om deze leuke dingen mee te doen. Maar netwerken moet in je aard zit. Extroverte mensen zullen er beduidend minder moeite mee hebben dan van nature zeer introverte mensen zoals ik.

Maar ja, op een gegeven moment moét je netwerken. Niet omdat je baas het zegt, niet omdat het vanuit je functie nodig is, maar bijvoorbeeld omdat je een eigen onderneming bent gestart en netwerken het enige middel is om je onderneming bekend te maken.
Nu kan netwerken op verschillende manieren. Tegenwoordig is het gebruik van Social Media, zoals Twitter, LinkedIn, Facebook en Google+ een prima methode om in ieder geval je eigen ideeën, gedachten te ventileren en in contact te komen met mensen die dezelfde gedachten hebben. Het werkt. Ik kan dat uit ervaring zeggen.

Op voorwaarde dat je iets zinvols te brengen hebt, dat het toegevoegde waarde heeft, neemt je naamsbekendheid toe. En als je het erg goed doet, zal er een moment zijn waarop de toch redelijk anonieme social media contacten een keer fysiek contact willen maken. Dan heb je een gesprek, leer je de anderen kennen, en kan je die leuke dingen samen doen met mensen die je kent. Zolang je maar niet iets wilt ‘verkopen’. Als mensen ergens een hekel aan hebben zijn dat mensen die direct hun product of dienst willen verkopen. Dat geldt trouwens ook voor het gebruik van Social Media: je mag best een keer wijzen op een product of dienst die je levert, maar als je het niet beperkt houdt zal de interesse van anderen snel overgaan in desinteresse en niet langer volgen.

Social Media is dus een goede start om te beginnen met netwerken. Je krijgt er vertrouwen door, je leert er de juiste gespreksonderwerpen en de juiste toonzetting. Na een tijdje zo actief te zijn op Social Media kan je dan de stap nemen om met het werkelijke netwerken te beginnen.
Zelf ben ik gestart met de ‘BitterBallenBorrel’ bijeenkomsten. Dit zijn door het hele land regelmatig georganiseerde bijeenkomsten voor de regionale ondernemers om elkaar te leren kennen, bij te praten en mogelijk afspraken te maken.

De eerste keer kende ik vrijwel niemand, en moet je dus gesprekken aanknopen, bij een groep gaan staan en luisteren, of een andere verdwaalde loslopende bezoeker aanspreken. Afhankelijk van je gesprekspartner levert dit soms vervelende, soms handige en soms leuke gesprekken en kennismakingen op. Het gaat vanzelf, maar ook hier weer geldt: probeer niet iets te verkopen.

Bij de 2de of 3de keer zal je zien dat het aanknopen van gesprekken makkelijker gaat én omdat je handjes schudt van mensen die je al kent, anderen ineens naar jou toekomen om een gesprek aan te knopen. Wees er dan op voorbereid dat je kort kan vertellen wie je bent en wat je doet, want dat is altijd het eerste punt van kennismaken.

Naast dit soort bijeenkomsten, die verder weinig echte waarde toevoegen aan je netwerk maar je wel in staat stellen je sociale vaardigheden zo bij te werken dat je op echte zinvolle netwerkbijeenkomsten niet het muurbloempje zal zijn, kan je ook gewoon je stem laten horen in bedrijfsvereningen, ondernemersbijeenkomsten, lokale beroepsvereningen, lokale intiatieven etc. Ventileer daar waar mogelijk je standpunten en gedachten, ga de discussie aan en verdedig je stellingnames. Daardoor val je op bij de aanwezigen en, belangrijker, bij de organisatoren van de bijeenkomst. En daar zitten meestal mensen op een functie die wél van toegevoegde waarde voor je netwerk zullen zijn. Hou de agenda in de gaten. Zoek naar bijeenkomsten die aansluiten bij wat je wilt, en ga daar naar toe. Volg aankondigingen op de social media en maak een keuze.

Het is mij opgevallen dat er maar weinig mensen zijn die het woord durven en willen nemen tijdens goede bijeenkomsten. Of het nu een Management Boek Event is, een BNR Debat, een Gemeentelijke voorlichtingsdag, Workshops noem maar op, 98% van de aanwezigen is aanwezig en luistert en slechts 2% durft de discussie aan te gaan, durft meningen te uiten en zal daardoor, zelfs al is het maar kort, even de aandacht op zich vestigen.
Vroeg of laat zal zich dat uitbetalen: omdat men zich jou herinnert. En dan merk je dat goed netwerken je ook energie geeft: je overkomt je eigen introverte karakter wat best moeite en energie kost, maar wat het oplevert maakt het dan meer dan goed. En dat motiveert je in hoge mate om steeds meer te gaan netwerken. En daardoor wordt je er steeds beter in.

Je zal het niet geloven, maar meer dan de helft van de ‘netwerkers’ heeft eigenlijk angst om te netwerken en voelt zich er niet happy bij. Gebruik dat in je voordeel. Als jij ook maar iets minder angst hebt en daardoor iets meer zelfvertrouwen, zal je succesvol zijn in netwerken. En leer je de ‘putjes’ en ‘motortjes’ (om maar even in de woorden van Niels Roemen te blijven) te herkennen. Ik wordt er steeds beter in 🙂

Leading by Omission

Ricardo Semler

Dit is een opname van een presentatie die Ricardo Semler in 2005 heeft gegeven voor het M.I.T instituut. Hij beschrijft hierin hoe hij tegenover het leiden van zijn organisatie Semco staat, en dat deze manier van leiden en organiseren zeer succesvol is.
Kernwoorden daarbij zijn: loslaten, zelfsturing, zelforganisatie, omdenken, structuurloos, geen hiërachie, betrokkenheid, inzet en motivatie. Precies het tegenovergestelde dus van de strak georganiseerde bedrijfsculturen die wij als normaal beschouwen maar, zo is het laatste decennium gebleken, zelfs als dit voor even erg succesvol is, geen lang leven beschoren zijn. In ieder geval meestal niet langer dan 25 jaar bestaan. Semco bestaat al 30 jaar inmiddels en heeft nog steeds een jaarlijkse groei van zo’n 27%.

Rethinking Progress

Rethinking Progress is de basis film van de Ellen MacArthur Foundation. In samenwerking met het One Planet Architecture institute (OPAi) is een Nederlands ondertitelde versie gemaakt.

Dit filmpje geeft de essentie aan van de circulaire economy, het cradle-to-cradle principe. En het mag duidelijk zijn dat ik daar een groot voorstander van ben!

De circulaire economie is het verbinden van alles!